Dla kogo półwysep kuchenny i kiedy ma sens
Półwysep to przedłużenie ciągu szafek kuchennych, które od strony salonu pełni funkcję blatu roboczego, bufetu lub stołu. W blokach to często lepsza opcja niż wyspa: potrzebuje mniej miejsca, jest tańszy w instalacjach i łatwiej go zasilić elektrycznie.
Najbardziej praktyczny zakres długości to 180-220 cm. Krótszy bywa zbyt mały na sensowną strefę pracy i 2 miejsca siedzące. Szerokość 90-100 cm pozwala zmieścić szafki 60 cm i 25-30 cm podcięcia blatu na kolana od strony salonu.
Półwysep sprawdza się, gdy masz między kuchnią a salonem przejście minimum 100-110 cm po obu stronach blatu. Jeśli masz jedno wąskie gardło, da się zejść do 90 cm, ale wymaga to pilnowania promieni otwierania frontów i zmywarki.
- Korpusy szafek dolnych 2-3 szt. 60 cm - 900-1600 zł
- Fronty laminat mat 4-6 szt. - 900-1800 zł
- Blat laminat HPL 200 x 95 x 3,8 cm - 800-1300 zł
- Wsporniki podcięcia blatu 3-4 szt. stal - 200-400 zł
- Noga stalowa 80-90 cm 1 szt. - 120-250 zł
- Gniazda blatowe 2-3 szt. + osprzęt - 250-500 zł
- Przewód w peszlu 3×2,5 mm2 10-15 m - 80-150 zł
- Oprawy wiszące 2 szt. + żarówki - 300-700 zł
- Robocizna stolarz + montaż 1 dzień - 800-1600 zł

Wymiary półwyspu, przejścia i ergonomia
Trzymaj się konkretów. To eliminuje większość późniejszych problemów z kolizjami i niewygodą.
- Długość: 180-220 cm - 2 pełne moduły 60 cm i narożny, albo 3 moduły 60 cm.
- Szerokość: 90-100 cm - szafki 60 cm + 25-30 cm podcięcia + 5-10 cm marginesu.
- Wysokość blatu: 90 cm przy podłodze gotowej - do siedzenia na hokerach 65 cm.
- Przejście po stronie kuchni: 100-110 cm między krawędzią blatu a zabudową naprzeciw.
- Przejście po stronie salonu: minimum 100 cm wygodnie, 90 cm w układach ciasnych.
- Podcięcie blatu na kolana: 25-30 cm, wolna wysokość 72-76 cm.
- Promień otwierania zmywarki 60 cm: zostaw co najmniej 100 cm od przeciwległej zabudowy.
Półwysep do gotowania
Jeśli planujesz płytę grzewczą na półwyspie, szerokość 100 cm jest bezpieczniejsza. Zostaw 30-40 cm odkładczej przestrzeni po obu stronach płyty. Zadbaj o rant lub szkło hartowane od strony salonu, jeśli przy nim siadają dzieci.
Półwysep z miejscami do siedzenia
Dla 2 osób przewidź co najmniej 120 cm krawędzi z wysunięciem blatu 25-30 cm. Minimalna szerokość na osobę to 60 cm, wygodnie 70 cm. Hoker o siedzisku 65 cm pasuje do blatu 88-92 cm.
Instalacje - prąd, gniazda, oświetlenie
Najczęściej zasilamy półwysep pod podłogą w peszlu 40-50 mm albo listwą przypodłogową i przejściem w cokole. Unikaj wolno wiszących przewodów pod szafkami.
Elektryka - przykładowe obwody
- Płyta indukcyjna: dedykowany obwód 2F lub 3F przewodem 5×2,5 mm2 lub 5×4 mm2, zabezpieczenie wg mocy urządzenia. W starych mieszkaniach 1F rozważ model 3,6 kW lub limit mocy.
- Gniazda blatu: osobny obwód 3×2,5 mm2 B16, minimum 3 punkty. Dobry układ to 2 gniazda nadblatowe i 1 wysuwane lub w bocznej blendzie.
- Zmywarka: osobny obwód 3×2,5 mm2 B16, gniazdo w sąsiedniej szafce, nie za urządzeniem.
- Oświetlenie wyspy: 1 obwód 3×1,5 mm2, włącznik przy wejściu do kuchni, opcjonalnie ściemniacz.
- Ochrona: RCD 30 mA na obwody gniazd kuchennych, IP44 dla gniazd narażonych na zachlapanie.
Rozmieszczenie gniazd i detale
- Wysokość gniazd nadblatowych: 10-15 cm nad blatem, poza strefą uderzeniową garnków.
- Gniazda typu flip up lub pop up montuj min. 15 cm od krawędzi blatu, uszczelnij silikonem sanitarnym.
- Kable prowadź w peszlu min. 20 mm, w cokole zostaw luz 20-30 cm na serwis.
- W puszkach stosuj złączki szybkozłączkowe, nie skręcaj przewodów na krótko.
Oświetlenie nad półwyspem
- 2-3 lampy wiszące 60-80 cm nad blatem, rozstaw co 60-80 cm. Strumień 400-600 lm na punkt, barwa 3000-3500 K, CRI 90.
- Alternatywa: profil LED w suficie lub listwa szynowa 3-fazowa z regulowanymi reflektorami.
Wentylacja i okap nad półwyspem
W blokach najczęściej masz jeden trzon wentylacyjny i brak możliwości wybicia nowego kanału w stropie. Rozważ trzy rozwiązania i policz realia mieszkania.
- Okap sufitowy w kanale 150 mm - najlepsza skuteczność, ale wymaga sufitu podwieszanego i drogi kanałowej 2-3 m. Prędkość powietrza w kanale trzymaj poniżej 5 m/s, izoluj akustycznie.
- Okap sufitowy w trybie recyrkulacji - prosty montaż, brak kanału, filtr węglowy i plazmowy. Skuteczność wystarczająca do gotowania 2-3 razy w tygodniu, ale wymaga regularnej wymiany filtrów.
- Okap blatowy downdraft - dobry w niskim suficie, skuteczny przy garnkach blisko szczeliny zasysu. Zajmuje miejsce w szafce i jest droższy.
Na co patrzeć przy wyborze okapu
- Wydajność: 350-600 m3/h dla kuchni z salonem 18-25 m2.
- Głośność: 50-60 dB na biegu roboczym, 65-70 dB w turbo.
- Filtry: metalowe zmywalne w zmywarce, węglowe wymieniane co 3-6 miesięcy lub filtr długowieczny regenerowalny.
- Wysokość montażu: 60-70 cm nad płytą indukcyjną, 65-75 cm nad gazową.
Konstrukcja i montaż - sztywność i trwałość
Najczęstszy błąd to chybotliwy blat przy siadaniu od strony salonu. Zadbaj o konstrukcję zanim zamówisz fronty.
- Szkielet: minimum 2 korpusy 60 cm skręcone ze sobą i zakotwione do podłogi lub ściany. Użyj kątowników stalowych 40 x 40 mm.
- Podparcie blatu: przy podcięciu 25-30 cm daj 3-4 wsporniki stalowe nośność 80-120 kg każdy lub pełną blendę 18-28 mm od spodu.
- Noga stalowa: przy długości 200 cm opłaca się 1 dodatkowa noga od strony zewnętrznej co 100-120 cm.
- Wyrównanie poziomu: stopki regulowane 10-20 mm, poziomnica 1,5 m, tolerancja 1-2 mm na metr.
- Wentylacja sprzętów: dla piekarnika i zmywarki przewidź szczeliny min. 200 cm2 w cokole lub froncie.
- Blat: łączony na lamelki i klej D3, spoiny uszczelnione silikonem neutralnym.
Wykończenia i materiały odporne na życie
- Blat laminat HPL 38 mm - najkorzystniejszy stosunek ceny do trwałości, odporność na plamy, ostrożnie z parą zmywarki.
- Blat kompakt HPL 10-12 mm - bardzo odporny na wilgoć, nowoczesny wygląd, można frezować pod zlew podwieszany.
- Konglomerat kwarcowy 20 mm - twardy i odporny na plamy, wymaga dokładnego pomiaru po montażu korpusów, droższy.
- Spiek 12 mm - lekki, odporny na temperaturę, wymaga fachowego montażu i wzmocnień pod spodem.
- Fronty: laminat mat, akryl mat, fornir lub lakier. Do półwyspu polecam laminat akrylowy - odporny na paznokcie, łatwy w czyszczeniu.
- Okładzina boku od salonu: płyta meblowa pod kolor frontów lub płyta tapicerowana dla akustyki. Trzymaj jedną płaszczyznę bez zbędnych podziałów.

Koszty - trzy warianty z polskiego rynku
Budżet 3000-6000 zł
- Korpusy marketowe, blat HPL 38 mm, 2 lampy wiszące, gniazda nadblatowe.
- Okap recyrkulacyjny prosty lub tymczasowo bez okapu.
- Robocizna stolarza 1 dzień, bez kamienia i bez sufitów podwieszanych.
Średni 7000-12000 zł
- Korpusy na wymiar, fronty akryl mat, blat kompakt HPL, 3 lampy na szynie.
- Okap sufitowy w recyrkulacji lub krótki kanał 150 mm w suficie podwieszanym.
- Dodatkowe gniazda, wysuwane słupki, lepsze okucia, ciche domyki.
Premium 15000-25000 zł
- Fronty fornirowane lub lakier, blat konglomerat lub spiek, okap sufitowy z kanałem wygłuszonym.
- Indukcja na półwyspie, ukryte gniazda, profil LED z CRI 95, sterowanie ściemniaczem.
- Dopracowane detale stolarskie, panele dekoracyjne od strony salonu.
Krok po kroku - plan realizacji w mieszkaniu
- Pomiary i projekt: zaznacz grzejniki, kanały, gniazda, kierunki otwierania, trasy kabli. Zrób rzut z wymiarami przejść 90-110 cm.
- Decyzja o funkcji: gotowanie czy siedzenie. Od tego zależy szerokość blatu, podparcia, okap i elektryka.
- Instalacje: zaplanuj obwody, gniazda i oświetlenie. Poprowadź peszle zanim położysz podłogę wykończeniową.
- Korpusy: zamów u stolarza lub dobierz systemowe. Ustal wysokość blatu pod wzrost domowników 88-92 cm.
- Konstrukcja: skręć korpusy, zakotw w podłodze lub ścianie, zamontuj wsporniki i ewentualną nogę stalową.
- Okap: jeśli kanał - zbuduj sufit podwieszany, ułóż kanał 150 mm i wycisz. Przy recyrkulacji zamów odpowiednie filtry.
- Blat: pomiar po montażu korpusów. Uszczelnij styki, wytnij otwory pod gniazda i płytę, zabezpiecz krawędzie.
- Elektryka i oświetlenie: zamontuj osprzęt, oprawy, sprawdź RCD i polaryzację. Oznacz obwody w rozdzielnicy.
- Test i odbiór: sprawdź stabilność, czy nic nie trze, czy gniazda nie kolidują z garnkami. Wyreguluj zawiasy i domyki.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
- Za wąskie przejście poniżej 90 cm - planuj szerokości wcześniej i uwzględniaj promienie otwierania.
- Brak podparć przy podcięciu 30 cm - montuj wsporniki lub pełną blendę pod spodem.
- Gniazda przy samej krawędzi blatu - przenieś 15-20 cm w głąb, uszczelnij.
- Płyta blisko krawędzi salonu - zostaw min. 30-40 cm od strony gości, rozważ szkło ochronne.
- Okap bez planu kanału - jeżeli kanał jest długi i z kolanami, rośnie hałas i spada wydajność. Licz opory.
- Niedoszacowanie wysokości siedzisk - do blatu 90 cm kupuj hokery 65 cm, nie barowe 75 cm.
Podsumowanie
- Wybierz długość 180-220 cm i szerokość 90-100 cm, przejścia 100-110 cm.
- Zdecyduj: gotowanie czy bar - zmienia to układ instalacji i podparcia.
- Poprowadź osobne obwody i zaplanuj 3 gniazda blatu.
- Okap: sufitowy z kanałem 150 mm lub recyrkulacja z dobrymi filtrami.
- Wsporniki lub noga stalowa zapewnią sztywność podcięcia 25-30 cm.
- Dobierz materiały na blat do stylu życia: HPL, kompakt, konglomerat lub spiek.
FAQ
Czy da się zasilić półwysep bez kucia podłogi?
Tak. Przewód można poprowadzić listwą przypodłogową i wejść do cokołu szafek, dalej peszlem do puszki w korpusie. Ważne, aby przewód był chroniony mechanicznie.
Jaki okap wybrać, jeśli nie mogę zrobić kanału?
Okap sufitowy lub podszafkowy w recyrkulacji z filtrem węglowym lub plazmowym. Wybierz model 500-600 m3/h i dbaj o regularną wymianę lub regenerację filtrów.
Jakie minimum dla siedzącego baru przy półwyspie?
Podcięcie 25 cm, długość krawędzi 120 cm na 2 osoby, wolna wysokość 72-76 cm, hoker 65 cm do blatu 90 cm. Wygodniej przy 30 cm podcięcia i 70 cm na osobę.
Czy blat z laminatu przy płycie indukcyjnej to dobry pomysł?
Tak, jeśli zachowasz odległości od źródeł ciepła i zabezpieczysz krawędzie wycięć. Laminat HPL dobrze znosi codzienność, ale gorące garnki odkładaj na podkładki.